01.03.2018r.

TEIN | LEKCJA HISTORII W NIECODZIENNYM WYDANIU

W dniach 26-28 lutego w Euroregionie Śląsk Cieszyński odbyło się ostatnie z międzynarodowych spotkań studyjnych zaplanowanych w ramach realizowanego przez Stowarzyszenie „Olza” i Institut EuroSchola projektu „TEIN - platforma dialogu na granicy”. Wzięli w nim udział członkowie sieci TEIN (Transfrontier EuroInstitut Network) z Polski, Czech, Irlandii Północnej, Austrii, Niemiec i Hiszpanii, a także przedstawiciele instytucji publicznych (lokalnych samorządów, uniwersytetów, instytucji badawczych) i pozarządowych działających na terenie Euroregionu.
 
Trzydniowe zdarzenie składające się z forum, wizyty studyjnej i technicznych spotkań partnerów sieci koncentrowało się przede wszystkim na sprawach związanych z dobrymi praktykami we współpracy transgranicznej na pograniczu polsko-czeskim, mającymi swoje zakorzenienie w historii naszego regionu.
W trakcie otwartego uroczyście przez Annę Hetman, Prezydent Jastrzębia-Zdroju oraz Dra Hynka Böhma, Wiceprezesa Institutu EuroSchola forum, nie zabrakło ciekawych i inspirujących wystąpień zaproszonych gości. Bogdan Kasperek, Dyrektor Stowarzyszenia Rozwoju i Współpracy Regionalnej „Olza” w Cieszynie, wspólnie z Dr. Hynkiem Böhmem przedstawił projekt „TEIN - platforma dialogu na granicy”. Na temat sieci Transfrontier Euro-Institut Network głos zabrali pracownicy Euro-Institutu - Georg Walter, Dyrektor oraz Anne Hofmann, Manger ds. szkoleń. Ze względu na fakt, że w Euroregionie Śląsk Cieszyński bardzo mocno akcentowana jest tożsamość i wspólne dziedzictwo, szczególnie ważne dla zebranych były dwie kolejne prezentacje - pierwsza, Mariusza Makowskiego z Muzeum Śląska Cieszyńskiego, który przedstawił wspólne dziedzictwo Śląska Cieszyńskiego w ujęciu historycznym oraz druga - dra hab. Andrzeja Kasperka, mówiącego o tożsamości Śląska Cieszyńskiego z perspektywy naukowo-badawczej. W końcowej części programu forum, jego uczestnicy mogli zapoznać się z wybranymi, flagowymi przykładami polsko-czeskiej współpracy transgranicznej. Należał do nich między innymi zaprezentowany przez Bogdana Kasperka oraz Tomáša Balcara, Dyrektora Regionalnego Stowarzyszenia Współpracy Terytorialnej Śląska Cieszyńskiego - Euroregion Śląsk Cieszyński; Przegląd filmowy „Kino na Granicy”, o którym opowiedziała Petra Slováček Rypienová, Dyrektor Wykonawczy w Education Talent Culture, a także Międzynarodowy Festiwal Teatralny „Bez Granic”, na temat którego swoją prezentację przygotowali Katarzyna Dendys-Kosecka, Dyrektor Zarządzający Festiwalu oraz Janusz Legoń, Dyrektor Festiwalu.
 
W godzinach popołudniowych odbyło się pierwsze z dwóch zaplanowanych, technicznych spotkań przedstawicieli sieci TEIN. Stanowiło ono okazję do wymiany spostrzeżeń na temat efektów wspólnej pracy nad rekomendacjami dla polsko-czeskiego pogranicza w Euroregionie Śląsk Cieszyński, w tym zwłaszcza kwestii związanych z analizą przekazanej przez partnerów sieci dokumentacji, tłumaczeniami, strukturą dokumentu oraz sformułowanymi wnioskami. Dyskutowano także nad zakresem i przebiegiem dalszych prac poświęconych przygotowaniu „Wspólnego planu działań”.
 
Podczas drugiego dnia pobytu na naszym pograniczu, zagraniczni goście z sieci TEIN wraz z przedstawicielami partnerów projektu wzięli udział w wizycie studyjnej odbywającej się głównie po czeskiej stronie Euroregionu. Jej celem było zaprezentowanie działalności organizacji zrzeszających Polaków na Zaolziu, szerokiej problematyki mniejszości polskiej odnoszącej się do historii Śląska Cieszyńskiego, a także wybranych przykładów współpracy transgranicznej podejmowanej w Euroregionie.  Pierwszy punkt w programie wizyty stanowiło Centrum Pedagogiczne dla Polskiego Szkolnictwa Narodowościowego w Czeskim Cieszynie. O jego działalności opowiedziała zebranym Marta Kmeť, Dyrektor Centrum. W placówce uczestnicy mieli również okazję spotkać się z Ryszardem Macurą, Burmistrzem Cieszyna, który przedstawił współpracę miast bliźniaczych - Cieszyna i Czeskiego Cieszyna, oraz Józefem Szymeczkiem, Wiceprezesem Kongresu Polaków w Republice Czeskiej. Po spotkaniu w Centrum Pedagogicznym grupa udała się do Polskiego Związku Kulturalno-Oświatowego, gdzie Helena Legowicz, Prezes Zarządu Głównego PZKO mówiła o historii i współczesności Związku, podkreślając jego znaczenie nie tylko dla mniejszości polskiej, ale również dla rdzennych Czechów. Przejazd wzdłuż nabrzeży Olzy pomiędzy Cieszynem i Czeskim Cieszynem połączony z prezentacją flagowego programu „Ciesz się Cieszynem - Ogród dwóch brzegów”, będącego przykładem transferu dobrych praktyk z pogranicza francusko-niemieckiego, zakończył część programu wizyty realizowaną w sercu Śląska Cieszyńskiego.
Godziny popołudniowe upłynęły równie interesująco, jak dopołudniowy program wizyty. Najpierw wszyscy uczestnicy przejechali do Przedszkola i Szkoły Podstawowej z polskim językiem nauczania w Bystrzycy, by zapoznać się w terenie z przykładami dobrych, polsko-czeskich praktyk współpracy i wysłuchać prezentacji przygotowanej przez Romana Wróbla, Wójta tej Gminy. Z kolei później miało miejsce spotkanie w Domu Polskim Polskiego Związku Kulturalno-Oświatowego w Wędryni, które prowadził Bohuslav Raszka, Wójt Gminy. Ciekawym punktem spotkania był między innymi występ znanej nie tylko w Republice Czeskiej, ale również poza nią, grupy gimnastyków sportowych Gimnaści. W Bystrzycy wizyta studyjna dobiegła końca.
 
Ostatni, trzeci dzień programu, przeznaczono na drugie z zaplanowanych, technicznych spotkań przedstawicieli sieci TEIN. Upłynął on pod znakiem omawiania bieżących spraw dotyczących członkostwa w sieci TEIN z uwzględnieniem przygotowania do posiedzenia Komitetu Sterującego, które odbędzie się w marcu br. oraz kwestii związanych z przygotowaniem wniosku projektowego do programu „Europa dla Obywateli”.

Projekt „TEIN - platforma dialogu na granicy”, którego liderem jest Stowarzyszenie „Olza” i w ramach którego odbyło się trzecie międzynarodowe spotkanie studyjne na polsko-czeskim pograniczu, realizowany jest w partnerstwie z takim organizacjami, jak: Institut EuroSchola (partner formalny projektu), Centre for Cross Border Studies, Euro-Institut, Carinthia University of Applied Sciences, University of Girona i University of Perpignan (partnerzy nieformalni projektu).
Przedsięwzięcie wychodzi naprzeciw potrzebie podjęcia przekrojowych działań służących budowaniu wspólnych polsko-czeskich relacji, uwzględniających trudny i bolesny kontekst historyczno-polityczny Śląska Cieszyńskiego. Dzięki wykorzystaniu innowacyjnego podejścia do rozwiązywania tego typu problemów, opartego na transferze dobrych praktyk z innych europejskich pograniczy (irlandzko – północno-irlandzkiego, francusko – niemieckiego, hiszpańsko – francuskiego oraz austriacko – słoweńsko – włoskiego), będzie możliwe wypracowanie rozwiązań w zakresie dalszego kreowania pozytywnych polsko-czeskich relacji.
 
Projekt został dofinansowany z Funduszu Mikroprojektów Programu Interreg V-A Republika Czeska - Polska w Euroregionie Śląsk Cieszyński.

---

« wstecz